وفق مجموعه قوانین و مقررات متحدالشکل اعتبارات اسنادی (Ucp۶۰۰)، اعتبار اسنادی عبارت است از هرگونه ترتیباتی، به هرنام یا توصیفی، که در بر گیرنده تعهد قطعی و برگشتناپذیر بانک گشاینده نسبت به پذیرش پرداخت اسناد ارائه شده طبق شرایط اعتبار است.
۱. اعتبارات اسنادی دیداری
الف) گشایش اعتبار اسنادی دیداری، بابت واردات کالا
- اشخاص مشمول: همه اشخاص حقیقی و حقوقی
- انوع کالا: کالاهای مجاز برطبق مقررات صادرات و واردات و اولویت بندی کالاها
مراحل انجام کار
- اخذ پروفرما وانجام ثبت سفارش از سوی مشتری و عنداللزوم اخذ مجوزهای ذیربط؛
- ارائه مدارک لازم (شماره هشت رقمی ثبت سفارش انجام شده، پروفرما، بیمهنامه، فرم پذیرش بازرسی قبل از حمل از شرکت بازرسی مجاز و ...) به شعبه بانک ملت موردنظر مشتری؛
تبصره: انجام تشریفات مناقصه یا ارائه مجوز ترک تشریفات مناقصه برای خریدهای دولتی بیش از ده میلیون دلار الزامی است.
- بررسی اهلیت و ظرفیت اعتباری مشتری، صدور مصوبه اعتباری، و تعیین میزان پیش دریافت مورد نیاز(وفق آخرین ابلاغیه خط مشی و سیاست اعتباری بانک)؛
تبصره: میزان پیشدریافت برای واردات همه کالاها توسط وزارتخانهها و نهادهای دولتی که از بودجه عمومی استفاده میکنند ۱۰۰ درصد مبلغ اعتبار در روز گشایش اعتبار.
- تامین هزینههای گشایش اعتبار اسنادی، توسط مشتری؛
- گشایش اعتبار اسنادی، پس از طی مراحل تخصیص ارز از طریق بانک مرکزی و خرید ارز مربوطه وفق مصوبه؛
- وصول اسناد حمل از کارگزار؛
- تأمین معادل ریالی تتمه وجه اعتبار توسط مشتری، ظَهرنویسی و تحویل اسناد به مشتری برای ترخیص کالا؛
- ترخیص کالا توسط مشتری و ارائه شماره کوتاژ به شعبه برای رفع تعهد ارزی
ب) واردات خدمات و کالا-خدمات، از راه گشایش اعتبار اسنادی
اعتبارات اسنادی صرفاً خدماتی با ارز متقاضی قابل انجام میباشد.
- اشخاص مشمول: همه اشخاص حقیقی و حقوقی
- نوع خدمات: خدمات مشاوره کارشناسان خارجی، انجام آموزش (اعم از داخل کشور و خارج از کشور)، خدمات کارشناسی نصب و راهاندازی دستگاههایی که به خارج ارسال میشود، خدمات ایزو برای استفاده از شبکه رایانهای (مانند اینترنت و اجاره دستگاهها)، اسناد طراحی و مهندسی و جز آن برای گزارش واردات خدمات یا کالا-خدمات بیش از مبلغ مذکور باشد، اخذ مجوز از بانک مرکزی ضروری است
مراحل انجام کار
- مراجعه مشتری به وزارتخانه ذیربط، و ارائه پروفرما، و دریافت مجوز ورود کالا؛
تبصره: چنانچه صرفاً ورود خدمات منظور باشد، مراجعه مشتری به بانک مرکزی - اداره نظارت ارز، و دریافت اوراق ثبت خدمت، سپس مراجعه به بانک ملت برای دریافت شماره هشت رقمی؛
- ارائه مدارک لازم (شماره هشت رقمی ثبت سفارش یا اوراق ثبت خدمت (برحسب مورد)، پروفرما، و درصورت نیاز مجوز"سازمان حمل ونقل و پایانههای کشور") به یکی از شعب بانک ملت؛
- بررسی اهلیت و ظرفیت اعتباری مشتری، صدور مصوبه اعتباری، و تعیین میزان پیشپرداخت مورد نیاز؛
تبصره: میزان پیشدریافت برای واردات هرگونه کالا و خدمات توسط وزارتخانهها و نهادهای دولتی که از بودجه عمومی استفاده میکنند ۱۰۰ درصد مبلغ اعتبار در روز گشایش است.
- تامین هزینههای افتتاح اعتبار اسنادی، توسط مشتری؛
- ۵. افتتاح اعتبار اسنادی، با درج شرط ارائه ۱۰ درصد ضمانتنامه حسن انجام کار (از راه ارسال پیام سوئیفتی)؛
تبصره: درج شرط کسر مالیات و دیگر کسورات قانونی (مطابق نظر"وزارت امور اقتصادی و دارائی") از مبلغ خدمات در ضمن شرایط اعتبار اسنادی ضروری است، مگر آنکه وزرات مذکور کسر مالیات را ضروری نداند.
- ارائه صورت حساب انجام کار و اخذ تاییدیه خریدار؛
- تامین مابهالتفاوت مبلغ پیشدریافت اولیه تا وجه مورد نیاز توسط مشتری، و پرداخت وجه به ذی نفع.
- ارائه مدارک لازم برای رفع تعهد ارزی وفق مجموعه مقررات ارزی بانک مرکزی.
۲. اعتبار اسنادی مدتدار
- اشخاص مجاز: همه اشخاص حقیقی وحقوقی
- کالاهای مجاز: همه کالاهای مجاز ( مطابق مقررات واردات و صادرات )
مراحل انجام کار
- ارائه پروفرما و دریافت مجوز وزارتخانه ذیربط؛
- ارائه درخواست مشتری به همراه مدارک لازم برای گشایش اعتبار اسنادی، به شعبه؛
- پس از ظرفیت شناسی اعتباری مشتری ، صدور مصوبات اعتباری مربوطه وتعیین میزان پیش دریافت ومیان دریافت ( وفق آخرین ابلاغیه خط مشی و سیاست اعتباری بانک)؛
- بررسی مطابقت با قوانین بانک مرکزی؛
- اخذ مجوزهای لازم؛
- تأمین پیش دریافت و هزینههای گشایش اعتبار اسنادی توسط مشتری؛
- گشایش اعتبار اسنادی مدتدار؛
- حمل کالا ودریافت اسناد حمل از کارگزار؛
- تأمین میان دریافت و کارمزدهای مربوطه توسط مشتری؛
- ظهرنویسی و تحویل اسناد به مشتری ، برای ترخیص کالا؛
- ترخیص کالا توسط مشتری وارائه جواز سبز گمرکی مطابق با شرایط اعتبار اسنادی برای رفع تعهد ارزی؛
- تأمین مابقی مبلغ اعتبار در سررسید پرداخت توسط مشتری
۳. واردات کالا و کالا-خدمات، از طریق ثبت سفارش برات اسنادی
ثبت سفارش برات اسنادی یکی از روشهای پرداخت ثمن معامله در معاملات است که در ایران به نام"ثبت سفارش براتی" و یا"برات اسنادی" شناخته میشود. این روش در معاملات بینالمللی تحت عنوان روش وصولی اسنادی یا Documentary Collection مورد استفاده قرار میگیرد. این روش در مقایسه با اعتبار اسنادی، برای خریدار ریسک کمتر و برای فروشنده ریسک بیشتری را دربر دارد، لذا در مواردی بعنوان روش پرداخت مورد استفاده قرار میگیرد که اعتماد و اطمینان نسبی فی مابین فروشنده و خریدار وجود دارد.
در برات اسنادی، بانک به عنوان امین و واسطه میان خریدار و فروشنده قرار میگیرد. به دستور فروشنده اسنـاد مربوط به حمل کالا یا انجام خدمات را در مقابل دریافت مبلغ بدهی یا قبول برات به خریدار تحویل میدهد.
- اشخاص مشمول: همه اشخاص حقیقی و حقوقی
- واردات مجاز: همه کالاهای مجاز (مطابق مقررات واردات و صادرات)
مراحل انجام کار
- مراجعه مشتری به وزارت خانه ذیربط و ارائه پروفرما، و دریافت مجوز ورود کالا یا کالا-خدمات؛
- مراجعه مشتری به"وزرات صنعت، معدن و تجارت" و اخذ مجوز ورود کالا؛
- ارائه مدارک لازم (شماره هشت رقمی ثبت سفارش دریافت شده از"وزارت صنعت، معدن و تجارت"، پروفرما، بیمه نامه، و درصورت نیاز مجوز"سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور") به یکی ازشعب بانک ملت؛
- بررسی اهلیت اعتباری مشتری، صدور مصوبه اعتباری، و تعیین میزان پیش دریافت درصورت لزوم؛
- ابلاغ شماره برات به مشتری؛
- دریافت اسناد حمل پیوست برات، از طریق بانک کارگزار؛
- پرداخت حق تمبر مالیاتی توسط مشتری و ارائه رسید پرداخت به شعبه؛
- درمورد بروات دیداری، تامین وجه توسط مشتری، ظهرنویسی و تحویل اسناد به مشتری و پرداخت وجه بر حسب مورد (ویژه براتهای دیداری)؛
- درمورد بروات مدت دار، پذیرهنویسی توسط مشتری، تضمین پرداخت توسط بانک ملت (در صورت درخواست مشتری و پذیرش بانک)، ظهرنویسی و تحویل اسناد حمل به مشتری برای ترخیص کالا (ویژه برات های مدت دار)؛
- ترخیص کالا توسط مشتری و ارائه جواز سبز گمرکی مطابق، در خصوص تمام بروات اسنادی که ارز آن از محل ارز بین بانکی تامین و پرداخت گردیده است.
۴. واردات کالا از طریق حواله ارزی از محل ثبت سفارش
واردات کالا از طریق"حواله ارزی از محل ثبت سفارش"، یکی از روشهای پرداخت است که در این روش قبل از ارسال کالا و صدور اسناد و بر اساس پروفرما وجه کالا توسط خریدار به فروشنده پرداخت میگردد (Full Advance Payment).
این روش فاقد تضامین لازم از جانب فروشندگان بابت تنظیم اسناد و ارسال کالا میباشد و در مقایسه با اعتبار و بروات بیشترین ریسک را برای واردکننده کالا به همراه دارد.
- اشخاص مشمول: همه اشخاص حقیقی و حقوقی
- کالاهای مجاز: همه کالاهای مجاز (مطابق مقررات واردات و صادرات)
مراحل انجام کار
- مراجعه مشتری به وزارت خانه ذیربط، و ارائه پروفرما، و دریافت مجوز ورود کالا؛
- مراجعه مشتری به"وزارت صنعت، معدن و تجارت"، و اخذ مجوز ورود کالا؛
- ارائه مدارک لازم (شماره هشت رقمی ثبت سفارش دریافتشده از"وزارت صنعت، معدن و تجارت"، پروفرما، بیمهنامه، و درصورت نیاز مجوز"سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور") به یکی از شعب بانک ملت؛
تبصره: انجام تشریفات مناقصه یا ارائه مجوز ترک تشریفات مناقصه برای خریدهای دولتی بیش از ده میلیون دلار ضروری است.
- بررسی اهلیت اعتباری مشتری، و صدور مصوبه اعتباری؛
- اخذ مجوز ارسال حواله از بانک مرکزی، در خصوص حوالههایی که مبلغ آنها بیش از اندازه مجاز (تعیین شده در مقررات) باشد؛
- اخذ مصوبه شعبه؛
- تامین هزینههای صدور حواله، توسط مشتری؛
- ارسال حواله ارزی؛
- حمل کالا و دریافت اسناد حمل؛
- ظَهرنویسی و تحویل اسناد به مشتری، برای ترخیص کالا؛
- ترخیص کالا و اعلام مراتب توسط مشتری به بانک برای رفع تعهد ارزی