عقد ضمان: عقدی است که به موجب آن یک شخص مالی را که بر ذمه دیگری است بر عهده بگیرد.
ضمانتنامه
سندی است که ضامن (بانک) تضمین انجام تعهدات اشخاص حقیقی و حقوقی (مشتری یا مضمون عنه) را در مدت معینی برای موضوع خاص در قبال ذینفع (مضمون له) بعهده میگیرد.
انواع ضمانتنامههای ریالی
- ضمانتنامههای پیمانکاری
- ضمانتنامههای غیرپیمانکاری
انواع ضمانتنامههای پیمانکاری
- ضمانتنامه شرکت در مناقصه و مزایده
ضمانتنامه شرکت در مناقصه / مزایده عبارت از تعهدی است که بانک به درخواست شرکتکننده در مناقصه /مزایده و به نفع طرفی که اشخاصی را برای شرکت در یک مناقصه / مزایده دعوت کرده است صادر مینماید. در صورت کوتاهی برنده مناقصه / مزایده از انجام تعهداتی که در شرایط مناقصه / مزایده ذکر گردیده و در پیشنهاد تسلیم شده خود به عهده گرفته است، مبلغ تعیین شده در ضمانتنامه به ذینفع پرداخت میگردد.
- ضمانتنامه حسن انجام کار
ضمانتنامه حسن اجرای تعهدات ناشی از قرارداد عبارت از تعهدی است که بانک در صورت کوتاهی پیمانکار یا متعهد (مضمونعنه) در انجام درست تعهدات ناشی از قرارداد، و بر اساس اعلام کارفرما به بانک، معادل مبلغ ضمانتنامه، به وی پرداخت نماید.
- ضمانتنامه پیش پرداخت
ضمانتنامه برای استرداد پیشپرداخت تعهدی است از سوی بانک برای پرداخت مبلغ معینی وجه نقد به کارفرما (ذینفع) در صورت کوتاهی پیمانکار (مضمون عنه) از باز پرداخت وجهی که به هنگام عقد قرارداد از سوی کارفرما به وی پرداخت شده است.
- ضمانتنامه استرداد کسور وجهالضمان
عبارت است از ضمانتنامهای که بانک به استناد قرار داد اصلی بین کارفرما و پیمانکار برای پیمانکار صادر میکند. کارفرما مکلف است به تناسب پیشرفت کار و بر اساس صورت وضعیت ارائه شده در مقاطع مشخص وجوهی را به پیمانکار پرداخت نماید و کارفرما علاوه بر ضمانتنامههائی که تا این مرحله دریافت نموده است در هر مرحله پرداخت درصد مشخصی از آن را به منظور اطمینان از حسن اجرای تعهدات کسر و نگهداری مینماید تا در صورت تحویل قطعی و عدم وجود نواقص آن را به پیمانکار مسترد نماید و پس از تحویل موقت، کارفرما ممکن است از پیمانکار ضمانتنامه استرداد کسورات انجام شده را مطالبه کند تا بتواند وجوه انباشته شده از محل کسوراتی که در هر مرحله پرداخت نگهداری نموده است را به پیمانکار پرداخت نماید.
ارکان ضمانتنامه
- ضامن: که در ضمانتنامهها بانک میباشد.
- مضمون عنه: مشتری ی ا شخص ثالث معرفی شده از طرف مشتری که باید مورد ضمانت قرار گیرد.
- مضمون له: ذینفع ضمانتنامه
- وجه الضمان: مبلغ ضمانتنامه
- مدت: ضمانتنامه صادره باید دارای سر رسید باشد.
- موضوع ضمانتنامه: نوع ضمانتنامه میبایست برحسب نوع تعهدات مابین مضمون له و مضمون عنه تعیین شود.
نکته: بموجب مفاد بخشنامه بانک مرکزی ضمانتنامه غیرقابل انتقال میباشد.
میزان سپرده نقدی
- میزان سپرده نقدی ضمانتنامهها (بجز ضمانتنامه تعهد پرداخت) حداقل 10% مبلغ ضمانتنامه میباشد. قابل توضیح است که در برخی از موارد مانند ضمانتنامههای شرکت در مناقصه نیازی به اخذ سپرده نقدی نمیباشد.
- میزان سپرده نقدی ضمانتنامه تعهد پرداخت حداقل 20% مبلغ ضمانتنامه میباشد.
وثایق ضمانتنامه
- وجه نقد یا طلا یا اسناد خزانه یا اوراق قرضه دولتی و اوراق مشارکت یا سپرده سرمایهگذاری مدتدار، یا حسابهای پسانداز قرضالحسنه نزد بانک یا گواهیهای سپردههای سرمایهگذاری مدتدار ویژه عام و خاص یا اوراق قرضالحسنه یا حسابهای ارزی یا حساب سرمایهگذاری مدتدار متقاضی نزد سایر بانکها
- تضمین بانکها یا موسسات اعتباری غیربانکی مجاز داخلی
- تضمین بانک ها یا موسسات اعتباری غیربانکی معتبر خارجی
- سفته با دو امضاء قابل قبول بانک ـ اموال غیرمنقول و برگ وثیقه انبارهای عمومی مربوط به کالاـ سهام شرکتهایی که در بورس پذیرفته شده باشند
نکته: سایر وثایق حسب مورد طبق نظر رکن اعتباری تصمیم گیرنده از مشتری اخذ میشود.
مدارک مورد نیاز تشکیل پرونده اعتباری برای اشخاص حقیقی
- افتتاح حساب توسط متقاضی در شعبه
- ارائه درخواست مشتری به شعبه.
- اصل و تصویر دعوت نامه / فراخوان / درخواست ذینفع
- اصل و تصویر قرارداد منعقده
- ارائه مجوزهای صنفی فعالیت
- تصویر تمام صفحات اسناد مالکیت محل فعالیت
- ارائه شناسنامه متقاضی.
- ارائه کارت ملی.
- آخرین تراز آزمایشی منتهی به پایان ماه قبل
- تهیه گزارش اطلاعات اعتباری مربوط به متقاضی (که با درخواست شعبه و توسط کارشناسان مربوطه در مدیریت شعب منطقه تهیه میگردد)
مدارک مورد نیاز تشکیل پرونده اعتباری برای اشخاص حقوقی
- افتتاح حساب توسط متقاضی در شعبه
- ارائه درخواست مشتری به شعبه.
- تصویر اساسنامه شرکت
- تصاویر روزنامه آگهی تاسیس و سایر تغییرات شرکت
- ارائه کپی شناسنامه مدیران.
- ارائه کپی کارت ملی مدیران.
- تصویر کارت اقتصادی
- ارائه مجوزهای صنفی فعالیت
- اصل و تصویر دعوت نامه/ فراخوان/ درخواست ذینفع
- اصل و تصویر قرارداد منعقده
- تصویر تمام صفحات اسناد مالکیت محل فعالیت
- آخرین تراز آزمایشی منتهی به پایان ماه قبل
- تهیه گزارش اطلاعات اعتباری مربوط به متقاضی ( که با درخواست شعبه و توسط کارشناسان مربوطه در مدیریت شعب منطقه تهیه می گردد)
نکته: چنانچه مبالغ ضمانتنامه بیش از 50 میلیارد ریال باشد علاوه بر مدارک فوق صورت های مالی مدون نیز بایستی ارائه شود.